Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
CÁI CÒ LẶN LỘI BỜ AO…
Cái cò lặn lội bờ ao
Hỡi cô yếm đào lấy chú tôi chăng?
Chú tôi hay tửu hay tăm
Hay nước chè đặc, hay nằm ngủ trưa
Ngày thì ước những ngày mưa
Đêm thì ước những đêm thừa trống canh.
(Tục ngữ và ca dao Việt Nam, NXB Giáo dục, 1999)
Câu 1
Văn bản được viết theo thể thơ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào đặc trưng thể loại
Đếm số tiếng trong từng dòng thơ.
Quan sát quy luật xen kẽ câu 6 tiếng – 8 tiếng
Lời giải chi tiết
Thể thơ: lục bát
Giải thích:
Dòng đầu có 6 tiếng: “Cái cò lặn lội bờ ao”.
Dòng sau có 8 tiếng: “Hỡi cô yếm đào lấy chú tôi chăng?”.
Các câu tiếp theo cũng tuân theo quy luật 6–8. Đây là đặc trưng của thể thơ lục bát.
Câu 2
Hình ảnh “cái cò lặn lội bờ ao” khắc họa hình ảnh người phụ nữ như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào ngữ cảnh để xác định
Phân tích hình ảnh “cái cò” trong văn học dân gian.
Lời giải chi tiết
Khắc hoạ hình ảnh người phụ nữ cần cù, chịu khó, giàu đức hi sinh.
Giải thích:
“Cái cò” trong ca dao thường là hình ảnh ẩn dụ cho người phụ nữ nông dân.
Từ “lặn lội” gợi sự vất vả, nhọc nhằn.
“Bờ ao” là không gian quen thuộc của làng quê.
→ Vì thế hình ảnh này khắc họa người phụ nữ cần cù, chịu thương chịu khó, giàu đức hi sinh.
Câu 3
Hình ảnh “cô yếm đào” trong văn bản ý chỉ ai?

Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào ngữ cảnh để xác định
Xác định nghĩa của từ “yếm đào”.v
Lời giải chi tiết
Hình ảnh “cô yếm đào” trong văn bản ý chỉ người phụ nữ đẹp.
Giải thích:
“Yếm đào” là trang phục truyền thống của phụ nữ xưa, màu đào tượng trưng cho vẻ đẹp, sự trẻ trung.
Cách gọi “cô yếm đào” là cách gọi mang tính ước lệ, dùng để chỉ cô gái trẻ, xinh đẹp.
Câu 4
Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ trong văn bản?

Xem lời giải
Phương pháp giải
Vận dụng kiến thức về biện pháp điệp ngữ
Tìm các từ được lặp lại nhiều lần trong văn bản.
Lời giải chi tiết
– Phép điệp ngữ: Từ ngữ được lặp đi lặp lại: hay (4 lần); ngày, đêm, thì, ước, những (2 lần) …
– Tác dụng:
+ Tạo nhịp điệu, tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
+ Tô đậm ý mỉa mai, giễu cợt, châm biếm về hạng người nghiện ngập, lười lao động, thích hưởng thụ…trong xã hội.
Giải thích:
Từ “hay” lặp lại 4 lần: “hay tửu, hay tăm, hay nước chè đặc, hay nằm ngủ trưa”.
Các từ “ngày… đêm… thì… ước… những…” cũng được lặp lại.
Câu 5
Em hãy nêu ngắn gọn 01 thông điệp có ý nghĩa nhất đối với bản thân sau khi đọc văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định nội dung chính của bài ca dao (phê phán thói hư tật xấu).
Từ nội dung rút ra thông điệp phù hợp
Lời giải chi tiết
Gợi ý:
– Cần tránh xa những thói hư, tật xấu trong xã hội….
– Khẳng định giá trị của lao động trong cuộc sống của con người. Tác giả muốn nhắn nhủ với chúng ta rằng muốn thành công thì phải cần cù lao động, chăm chỉ. Đó là chìa khóa giúp ta tìm được sự sung túc, no ấm và hạnh phúc….
Giải thích:
Bài ca dao vừa ca ngợi người phụ nữ cần cù, vừa châm biếm người đàn ông lười biếng, nghiện ngập.
Nội dung được blogtailieu.com sưu tầm và chia sẻ. Nếu có thắc mắc đừng ngần ngại để lại bình luận dưới bài viết