CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
BÀI DỰ THI “AN TOÀN GIAO THÔNG CHO NỤ CƯỜI NGÀY MAI”
DÀNH CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ
Năm học: 2025 – 2026
Họ và tên: ………………………………………………………………………………………
Đơn vị công tác: Trường THCS ……………………………………………………….
Môn giảng dạy: Ngữ văn
PHẦN 1: CÂU HỎI TỰ LUẬN
Câu hỏi: Thầy/Cô hãy cho biết về thực trạng và đề xuất giải pháp bảo đảm trật tự an toàn giao thông tại địa phương nơi thầy/cô công tác.
BÀI LÀM
1. Thực trạng an toàn giao thông tại địa phương và trường học
Tại địa phương nơi tôi đang công tác, tình hình trật tự an toàn giao thông (ATGT) đang có những diễn biến phức tạp, đặc biệt liên quan đến lứa tuổi học sinh trung học cơ sở (THCS).
Thứ nhất, sự gia tăng nhanh chóng của các phương tiện xe đạp điện, xe máy điện trong học sinh lớp 8 và lớp 9. Tuy nhiên, kỹ năng điều khiển phương tiện của các em chưa vững, thường xuyên xảy ra tình trạng đi dàn hàng ngang, lạng lách, đánh võng.
Thứ hai, ý thức chấp hành đội mũ bảo hiểm chưa cao. Nhiều học sinh mang mũ theo chỉ để đối phó khi vào cổng trường, còn khi ra khỏi khu vực trường học thì tháo bỏ hoặc đội mũ không cài quai.
Thứ ba, tình trạng ùn tắc cục bộ tại cổng trường vào giờ tan tầm vẫn diễn ra do phụ huynh dừng đỗ xe lấn chiếm lòng lề đường, kết hợp với các hàng quán rong tụ tập, gây mất mỹ quan và tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.
2. Giải pháp đề xuất
Để khắc phục tình trạng trên, tôi xin đề xuất một số giải pháp đồng bộ như sau:
-
Đối với nhà trường: Cần đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền. Thay vì chỉ nhắc nhở dưới cờ, nên tổ chức các phiên tòa giả định, các cuộc thi sân khấu hóa về ATGT để thu hút học sinh. Thành lập đội “Sao đỏ giao thông” sử dụng camera để ghi nhận các trường hợp vi phạm nhằm có căn cứ giáo dục.
-
Đối với gia đình: Phụ huynh cần ký cam kết không giao xe máy (trên 50cc) cho con khi chưa đủ tuổi; gương mẫu trong việc đội mũ bảo hiểm và dừng đỗ xe đúng nơi quy định khi đưa đón con.
-
Đối với giáo viên bộ môn (đặc biệt là Ngữ văn): Tích hợp nội dung ATGT vào các tiết học một cách mềm mại, hiệu quả. Sử dụng các bài văn nghị luận xã hội, các tiết thực hành Nói và Nghe để học sinh tự lên tiếng, tự tranh biện và tự rút ra bài học về văn hóa giao thông cho chính mình.
PHẦN 2: TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP
KẾ HOẠCH BÀI DẠY (GIÁO ÁN)
Môn: Ngữ văn – Lớp: 9
Bộ sách: Cánh Diều
Tên bài dạy: NÓI VÀ NGHE: THẢO LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ ĐÁNG QUAN TÂM TRONG ĐỜI SỐNG
(Chủ đề tích hợp: Văn hóa ứng xử của giới trẻ khi tham gia giao thông)
Thời lượng thực hiện: 04 tiết
I. MỤC TIÊU DẠY HỌC
1. Về kiến thức:
-
Ngữ văn: Học sinh nắm được quy trình tổ chức một cuộc thảo luận về vấn đề đời sống; biết cách sử dụng lý lẽ, bằng chứng để thuyết phục người nghe; biết lắng nghe và phản hồi tích cực.
-
An toàn giao thông: Học sinh nhận diện được các hành vi thiếu văn hóa giao thông (không đội mũ, phóng nhanh, vượt đèn đỏ…); hiểu rõ nguyên nhân, hậu quả và các quy định pháp luật liên quan; đề xuất được giải pháp xây dựng văn hóa giao thông học đường.
2. Về năng lực:
-
Năng lực ngôn ngữ: Biết dùng từ ngữ chính xác, diễn đạt trôi chảy, thái độ tự tin khi trình bày quan điểm về ATGT.
-
Năng lực giải quyết vấn đề: Phân tích được thực trạng giao thông và đề xuất giải pháp khả thi.
-
Năng lực hợp tác: Làm việc nhóm hiệu quả để chuẩn bị nội dung và tranh biện.
3. Về phẩm chất:
-
Trách nhiệm: Tự giác chấp hành Luật Giao thông đường bộ.
-
Nhân ái: Có thái độ nhường nhịn, giúp đỡ người khác khi tham gia giao thông.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
-
Video clip về tình huống giao thông thực tế tại địa phương.
-
Tranh ảnh, biểu đồ thống kê tai nạn giao thông (TNGT).
-
Giấy A0, bút dạ, bảng kiểm (rubric) đánh giá kỹ năng nói và nghe.
-
Micro, loa đài hỗ trợ thuyết trình.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
TIẾT 1: CHUẨN BỊ VÀ KHÁM PHÁ VẤN ĐỀ
| HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN (GV) | HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH (HS) |
| Hoạt động 1: Khởi động (10 phút) | |
|
– GV chiếu video tổng hợp các hành vi vi phạm giao thông của học sinh (không đội mũ, bốc đầu xe…).
– Hỏi: Em có suy nghĩ gì khi xem những hình ảnh này? Đây có phải là vấn đề đáng quan tâm không? |
– HS xem video, bộc lộ cảm xúc (lo lắng, bức xúc…).
– HS xác định chủ đề thảo luận: Văn hóa giao thông của giới trẻ hiện nay. |
| Hoạt động 2: Hình thành kiến thức & Giao nhiệm vụ (35 phút) | |
|
– GV ôn lại lý thuyết: Các bước tổ chức thảo luận (Chuẩn bị -> Thảo luận -> Đánh giá).
– GV chia lớp thành 4 nhóm chuyên gia, giao nhiệm vụ cho chuỗi 4 tiết:
+ Nhóm 1: Thực trạng văn hóa giao thông học đường.
+ Nhóm 2: Nguyên nhân của các vi phạm (Chủ quan/Khách quan).
+ Nhóm 3: Hậu quả (Sức khỏe, kinh tế, pháp luật).
+ Nhóm 4: Giải pháp (Kiến nghị với nhà trường/Gia đình/Bản thân).
– GV yêu cầu các nhóm về nhà tìm kiếm tư liệu, số liệu, hình ảnh để chuẩn bị cho bài thuyết trình. |
– HS lắng nghe, ghi chép nhiệm vụ.
– Các nhóm bầu nhóm trưởng, thư ký và lên kế hoạch làm việc nhóm. |
TIẾT 2: THỰC HÀNH THẢO LUẬN NHÓM (THU THẬP VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN)
| HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN (GV) | HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH (HS) |
| Hoạt động 1: Làm việc nhóm (25 phút) | |
|
– GV yêu cầu các nhóm tập hợp tư liệu đã chuẩn bị.
– Hướng dẫn HS chắt lọc thông tin:
+ Số liệu: Cần lấy từ nguồn uy tín (Ủy ban ATGT Quốc gia).
+ Hình ảnh: Cần thực tế, tác động mạnh.
+ Lập luận: Cần chặt chẽ, có tình có lý.
– GV đi từng nhóm hỗ trợ, đặc biệt là các quy định pháp luật về độ tuổi lái xe, mức phạt (tích hợp Giáo dục công dân). |
– Các nhóm thảo luận, thống nhất nội dung.
– Viết ý chính ra giấy A0 hoặc thiết kế slide trình chiếu.
– Nhóm 1 tập trung vào các lỗi: Đi xe máy điện, không đội mũ.
– Nhóm 2 phân tích tâm lý: Thích thể hiện, coi thường pháp luật. |
| Hoạt động 2: Tập dượt trình bày (20 phút) | |
|
– GV yêu cầu các nhóm cử đại diện tập nói thử trong nhóm.
– Các thành viên khác đóng vai người nghe để phản biện và góp ý về cử chỉ, điệu bộ. |
– HS luyện tập kỹ năng nói: Mở đầu hấp dẫn, triển khai mạch lạc, kết thúc ấn tượng.
– Chuẩn bị các câu hỏi để tương tác với khán giả. |
TIẾT 3: TỔ CHỨC DIỄN ĐÀN “VĂN HÓA GIAO THÔNG” (PHẦN 1)
| HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN (GV) | HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH (HS) |
| Hoạt động 1: Báo cáo Thực trạng và Nguyên nhân (40 phút) | |
|
– GV đóng vai trò người điều phối (MC) hoặc cử HS dẫn dắt.
– Mời Nhóm 1 trình bày về Thực trạng.
– Mời Nhóm 2 trình bày về Nguyên nhân.
– Sau mỗi phần trình bày, GV tổ chức cho lớp tranh biện:
VD: Có ý kiến cho rằng “Học sinh đi xe máy điện vì tiện lợi, không đội mũ vì sợ hỏng tóc”. Em nghĩ sao? |
– Nhóm 1 và 2 lần lượt lên trình bày sản phẩm (kết hợp tranh ảnh/video minh chứng).
– HS dưới lớp lắng nghe, ghi chép.
– Tranh biện sôi nổi:
+ HS A: Phản đối việc đi xe máy điện phóng nhanh.
+ HS B: Bảo vệ quan điểm an toàn là trên hết, đẹp mà chấn thương sọ não thì vô nghĩa. |
| Hoạt động 2: Tổng kết ngắn (5 phút) | |
| – GV nhận xét sơ bộ về kỹ năng trình bày và chất lượng thông tin của 2 nhóm đầu. | – HS rút kinh nghiệm. |
TIẾT 4: TỔ CHỨC DIỄN ĐÀN “VĂN HÓA GIAO THÔNG” (PHẦN 2) & TỔNG KẾT
| HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN (GV) | HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH (HS) |
| Hoạt động 1: Báo cáo Hậu quả và Giải pháp (25 phút) | |
|
– Mời Nhóm 3 trình bày Hậu quả (Nhấn mạnh nỗi đau tai nạn giao thông).
– Mời Nhóm 4 trình bày Giải pháp (Tâm điểm của bài học).
– GV khuyến khích Nhóm 4 đưa ra các cam kết cụ thể cho lớp. |
– Nhóm 3 trình bày các câu chuyện xúc động về nạn nhân TNGT.
– Nhóm 4 đưa ra giải pháp sáng tạo: Mô hình cổng trường tự quản, Tuyên truyền trên TikTok…
– Cả lớp cùng thảo luận tính khả thi của giải pháp. |
| Hoạt động 2: Đánh giá và Cam kết (15 phút) | |
|
– GV hướng dẫn HS sử dụng phiếu đánh giá (Rubric) để chấm điểm chéo các nhóm (Nội dung, Hình thức, Kỹ năng nói, Tương tác).
– GV chốt lại kiến thức bài học và thông điệp ATGT.
– Tổ chức ký cam kết thi đua. |
– HS thực hiện đánh giá công tâm.
– Đại diện lớp đọc bản “Thông điệp Giao thông lớp 9A”.
– Cả lớp đồng thanh hô khẩu hiệu: “An toàn giao thông – Trách nhiệm của tớ và cậu”. |
| Hoạt động 3: Vận dụng (5 phút) | |
| – Giao bài tập về nhà: Viết một bài nghị luận ngắn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của em sau buổi thảo luận hôm nay. | – HS nhận nhiệm vụ. |
NGƯỜI DỰ THI
(Ký và ghi rõ họ tên)
